* ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ
 

ΑΛΛΗΛΟΒΟΗΘΕΙΑ

Οι χωριανοί βοηθούνται αναμεταξύ τους. Στα σκαψίματα των χωραφιών, στη σπορά, στον τρυγητό, παντού. Ακόμα οι γυναίκες φέρνουν φορτωμένες στη ράχη ξύλα από το λόγκο γιά τις φτωχές κι ανήμπορες φαμελιές. Και οι αργόσχολες γριές ψάχνουν να βρούνε καμιά φιλενάδα τους που να θέλει βοήθεια στο «γνέσιμο» ή στο «ξάσιμο» των μαλιών. Οι χωριανοί όμως τρέχουν και στο κάλεσμα της κοινότητας και των προεστών. Δε λείπουν απο καμιά προσωπική εργασία.

ΓΙΟΡΤΑΣΙΑ

Η φαμελιά που γιορτάζει σηκώνεται νωρίς. Ο πατέρας και τα παιδιά ντυμένοι με τα καλά τους σκουτιά πηγαίνουν ν΄ανάψουν ένα κηρί στον άγιο. Οταν σχολάσει η εκκλησία οι χωριανοί μαζεύονται στα καφενεία, κι όσοι γιορτάζουν κερνάνε τους άλλους καφέδες και ποτά. Οι ευχές δίνουν και παίρνουν. Μιά μεγάλη παρέα απο νέους βάνουν μπροστά τους οργανοπαίχτες και ξεκινούν για τα σπίτια που γιορτάζουν. Στην ολάνοιχτη αυλόπορτα τους περιμένει πρόσχαρα η νοικοκυρά και τους οδηγεί στο στρωμένο τραπέζι. Εκεί υπάρχουν τα εποχικά φρούτα, κρασί, τηγανίτες, πίτα, σιτάρι βρασμένο και άλλα.

Στις ονομαστικές γιορτές δεν προσφέρουν γλυκά. Δεν καταφέρνουν να συμφιλιωθούν μ΄αυτό το άγαρμπο καμπίσιο έθιμο. Το γλυκόπιοτο κοκκινέλι ευφραίνει την καρδιά και μαλακώνει το λάρυγγα. Αρχίζει το τραγούδι κι ο χορός. Πρώτοι χορεύουν οι σπιτικοί. Τα όργανα ασημώνονται και η παρέα συνεχίζει την περιοδεία της στ΄άλλα γιορτάσια.

Η ΦΑΜΕΛΙΑ

Το γενικό πρόσταγμα τόχει ο πατέρας. Η γυναίκα υπακούει. Η γνώμη της βάβας (γιαγιάς) και του παπούλη έχει τη βαρύτητά της. Οι σύζυγοι αποκαλούνται με μιά ελαφρή δόση ειρωνίας «το στεφάνι μ΄». Οι γυναίκες παντρεύονται μικρές. Η γυναίκα προσωνυμείται απο το όνομα του αντρός της κι από το όνομα του πεθερού της. Οπως Γιάνναινα, Νίκαινα, αλλά και Βασιλόνυφη (νύφη του Βασίλη). Πολοί άντρες προσωνυμούνται απο τις γυναίκες τους, όταν αυτές έχουν δυνατή προσωπικότητα και η παρουσία τους στο χωριό είναι ζωηρά αισθητή.

Οι γυναίκες, σαν το καλέσει η ώρα, ξεστομίζουν βαριά λόγια η μία στην άλλη, θυμούμενες τα κουσούρια τους και τα ζαβοπατήματά τους. Ετσι ακούει κανείς το πρωτότυπο τούτο υβρεολόγιο: «γησοφαωμένη», «παρλιακή» (αυτή που τρεκλίζει), «γρουμπιασμένη» (καμπούρα), «γκαϊδή» (αλλήθωρη), «στραβαρίδου» (στραβοπόδαρη), «κ΄τσαύλου» (κουτσαύλω = κουτσή), «χαϊλή» (κουτή) κι άλλα που δεν έχουν σωμό.

ΑΓΡΟΖΗΜΙΕΣ

Τα έθιμα των αγροζημιών παραμερίστηκαν από τον νόμο περί αγροφυλακής. Αυτός που ζημιώθηκε παρουσιάζεται στον περδάρη (αγροφύλακα) και του λέει τα καθέκαστα. Ο αγροφύλακας ακούει προσεκτικά. Πού να βρεί άκρη. Ζημιά στη Ξυλοκούνια, ζημιά στον Πλατανιά, ζημιά στα Παλιάμπελα και τα γίδια των βλάχων στο λιβάδι. Ωστόσο δε χάνει το θάρος του. Παίρνει τον παθό και δυό άλλους χωριανούς που ο νόμος τους λέει πραγματογνώμονες και πηγαίνει να ιδεί από κοντά. Εξετάζει βιαστικά (τον ζητάνε κι αλλού) και συμφωνεί με τον νοικοκύρη και τους πραγματογνώμονες πως η ζημιά έγινε απο τα ζωντανά του ... άντε βρέστον. Ευσυνείδητος καθώς είναι, κάνει μήνυση κατ' αγνώστου και συνεχίζει τις ανακρίσεις

Θανάσης Παπαθανασόπουλος -ΠΕΡΙΣΤΑ ΝΑΥΠΑΚΤΙΑΣ Ιστορικά - Λαογραφικά 1998



* ΙΣΤΟΡΙΚΑ - ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ * ΣΥΛΛΟΓΟΙ και ΦΟΡΕΙΣ * ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΝΤΥΜΑΣΙΕΣ * ΟΙ ΑΓΩΓΙΑΤΕΣ * ΠΟΙΜΕΝΙΚΑ * ΜΕ ΤΙ ΓΕΛΑΝΕ ΟΙ ΧΩΡΙΑΝΟΙ ΜΟΥ * ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΓΙΑΤΡΙΚΗ, ΒΟΤΑΝΑ * ΜΑΓΙΑ, ΓΗΤΕΜΑΤΑ, ΞΟΡΚΙΑ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ * ΦΑΓΗΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ * ΜΟΡΦΕΣ ΛΑΪΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ * ΔΙΑΦΟΡΑ ΕΘΙΜΑ *ΘΡΥΛΟΙ ΤΩΝ ΚΡΑΒΑΡΩΝ


Copyright©Perista.net 2002-12