* Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς οι γυναίκες «παντρεύουν» τη φωτιά μ’ένα κούτσουρο, δηλ. φροντίζουν να μη σβηστεί καθόλου όλη τη νύχτα.

* Το Σάββατο των αγίων Θεοδώρων δε δουλεύουν. Η παροιμία λέει:
Ανάθεμα που δούλευε τα τρία τα Σαββάτα
Κρεατινό και τυρινό κι αγίων Θεοδώρων.

* Απο την πίτα της κρεατινής οι κοπέλες παίρνουν μια «χαψιά» και την κρύβουν στο προσκέφαλ¨ο τους γιά να ονοιρευτούν ποιόν θα πάρουν. Τη νύχτα των αγίων Θεοδώρων τα κορίτσια ρίχνουν πίσω τους τα κόλλθβα για να ιδούν στον ύπνο τους ποιόν θα πάρουν ταίρι..

* Τα κορίτσια μόλις πρωτοδούν το φεγγάρι της Λαμπρής λύνουν την καλτσοδέτα τους για να λυθεί και η τύχη τους και να παντρευτούνε.

* Την παραμονή τ'αγιαννιού του Ριγανά, τα κορίτσια μαζεύουν τα ριζικάρια. Ανήμερα στη γιορτή βγάνουν τα ριζικάρια και λένε από ένα στιχάκι γιά να πάει καλά η τϋχη τους.

* Το θεμέλιωμα του νέου σπιτιού ήταν παλιότερα μια ολόκληρη ιεροτελεστία. Στην αρχή ο παπάς έλεγε μερικές ευχές. Κατόπι σφάζαν ένα αρνί φροντίζοντας το αίμα του να πέσει στα θέμελα. Συνηθέστερα ο πρωτομάστορας αποκεφάλιζε με το σφυρί του έναν πετεινό. Η πλατιά διαδομένη πρόληψη ότι για να προκόψει κάτι πρέπει να πληρωθεί με κάποια θυσία. Τα μαστορόπουλα τέντωναν ένα σκοινί στα πάτερα του σπιτιού και κρεμούσαν τα δώρα των συγχωριανών (μαντίλια, ποδιές, τσουράπια, σακούλια). Ενας χτίστης ευχαριστούσε τον κόσμο λέγοντας: «Να ζήτε γιά να φκιάνετε καινούρια σπίτια». Ακολουθούσε γιορταστικό τραπέζι όπου ανάμεσα στ'άλλα τραγούδια έλεγαν και τούτο:

Σ' ετούτ' το σπίτι πού ειμαστε πέτρα να μή ραγίσει
Κι ο νοικοκύρης του σπιτιού χρόνια πολλά να ζήσει,
Να ζήσει χρόνους εκατό και ξάμηνα διακόσια
Να κάμει γιούς μαλάματα και γιούς καπεταναίους.

* Η γυναίκα που «μάλαξε» (= έπιασε) πεθαμένο δεν κάνει να φυτεύει κολοκυθιές. Σκάβει μόνο τις γούρνες και τον κολοκυθόσπορο τον ρίχνει κάποιος άλλος μέσα.

* Τις γκαστρωμένες δεν τις στέλνουν να πιάσουν κρασί, γιατί θα κοπούν τα στεφάνια απ’ τα.... βαρέλια.

* Το κορίτσι που αρραβωνιάζεται πρώτο τον καινούριο χρόνο, λύνει την καλτσοδέτατου για ν' αρραβωνιαστούν τον ίδιο χρόνο κι άλλα κορίτσια.

* Το «δάρσιμο» (χτύπημα) του ματιού προμηνάει γράμμα ή επιταγή. Το ίδιο κι ο «αϋφαντάκος» (αράχνη) που ανεβαίνει στο σώμα μας.

* Τα παιδιά στα παιγνίδια τους δημιουργούν μιά συνθηματική γλώσσα με απλό μηχανισμό. Μπροστά απο κάθε συλλαβή μιάς λέξης τοποθετούν μιά σταθερή δική τους συλλαβή, άς πούμε το «κι». Τότε τη λέξη ψωμί θα την προφέρουν έτσι: ψώκι-μίκι. Οποιος δεν ξέρει το μηχανισμό δεν καταλαβαίνει τίποτε.

* Οτα η γάτα νίβει το προσωπό της με το πόδι κοιάζωντας προς τον βωρά σημαίνει πως θα βρέξει. Βροχή θάρθει κι όταν η «βροχαλίθρα» (σταχτοπράσινο ερπετό) σέρνεται στο δρόμο.

* Το Μάρτη λένε πως κατεβαίνουν εννιά γριές. Οι τρείς πρώτες έρχονται στις τρείς πρώτες μέρες του μήνα. Λένε πως αν οι μέρες αυτές έχουν καλοκαιρία, και ο χειμώνας που θάρθει θάναι ελαφρός. Αλλιώτικα θάναι βαρύς.

* Το μεγάλο κρύο του χειμώνα λένε πως αρχίζει απο τα Νικολοβάρβαρα, δηλ. απο τις 6 Δεκεμβρίου.

* Με το ερχομό του Μάρτη βλέπει κανείς στα χέρια των παιδιών πολύχρωμα πλεχτά σκοινάκια, τους μάρτηδες. Ετσι λένε πως δε θα τα κάψει ο ήλιος το λαλοκαίρι.

* Μετά τη μεταλαβιά δεν επιτρέπεται να ανταλάσσουν ασπασμούς.

* Οταν ένα παιδάκι θα κουρεφτεί για πρώτη φορά, πρέπει να το κουρέψει ένα άλλο παιδί που να ζουν οι γονείς του.

* Πολλές φορές όταν χάνουν κάτι, χώνουν ένα ξυλάκι στη γή, το «δαίμονα» και προσπαθούν να βρούν το χαμένο πράγμα. Σαν το βρούνε ξεχώνουν το ξύλο. Αλλιώς το αφήνουν χωμένο, για να σκάσει ο δαίμονας.

* Οι κυνηγοί που χτυπάνε λαγό δεν τον ζυγίζουν, γιατί υπάρχει η πρόληψη πως αν τον ζυγίσουν δεν θα ξαναχτυπήσουν.

* Οταν γεννοβολήσουν τα γίδια, οι χωριανοί φκιάχνουν απο το πρώτο γάλα την «κλάστρα» (γαλατόπιτα).

*Οι νιόπαντροι την πρώτη Κυριακή μετά το γάμο πηγαίνουν στην εκκλησία. Ο παπάς στο τέλος της λειτουργίας τούς διαβάζει ευχές.

* Ο νουνός που θα βαπτίσει ένα παιδί, πρέπει την πρώτη Κυριακή μετά τη βάπτιση να το πάει για μεταλαβιά κι ύστερα από δύο χρόνια πρέπει να το φοντικώσει, δηλ. να του φέρει δώρα, και κυρίως το κουστουμάκι του.

* Το αγιονέρι που παίρνουν την ημέρα του Σταυρού, το βάνουν σ΄ένα μπουκάλι και ραντίζουν το σπίτι και τα κτήματα. Οσο περισέψει, τον επόμενο χρόνο την ίδια μέρα το χύνουν στο ιερό της εκκλησίας και παίρνουν νέο.

* Οι ασαράντιστοι παντρεμένοι δεν παρακολουθούν ποτέ τέλεση του μυστηρίου του γάμου. Σα βγεί από την εκκλησία η γαμήλια πομπή, η ασαράντιστη παντρεμένη που σ' όλο το διάστημα του μυστηρίου καθόταν στην πόρτα του ναού, σταυροφιλεί τη νύφη.

* Οταν δούνε κάποιον που κατά λάθος φορεί τις κάλτσες του ανάποδα, λένε περιπαιχτικά ότι στεργιώνει συμπεθεριά, και τις φορεί ανάποδα για να μη ματιάσει ο ίδιος την προσπάθειά του.

* Για να μαντέψουν αν μια γυναίκα έγκυος θα κάνει αγόρι ή κορίτσι ανοίγουν τον καρπό του δέντρου (δρύς η φυλλοβόλος) που λέγεται «κακατσίδα». Οταν στην κακατσίδα βρεθεί σκουλήκι, η γυναίκα θα κάνει αγόρι. Αν βρεθούνε μυγαδάκια θα κάνει κορίτσι.

* Στη χασοφεγγιά ή χασοφεγγαριά (όταν δεν υπάρχει φεγγάρι), δεν κλαδεύουν τ’αμπέλια γιατί τον άλλο χρόνο δε θα κάνουν σταφύλια.

* Τα παιδιά το καλοκαίρι μαζεύουν σύκα που αφού τα λιάσουν, τα αρμαθιάζουν, κάνοντας έτσι τις «συκομαΐδες» ή τσαπέλες.

* Πολλές φορές στην πυροστιά του φωταγωνιού κολλάνε κάτι μικρές σπίθες. Αυτό σημαίνει πως ο κόσμος λέει «γλωσσοφαγιές» για τον νοικοκύρη.

* Οταν χτενίζονται οι γυναίκες βάζουν τα αποχτενίδια στις σχισμές των τοίχων. Ετσι θα βγάζουν καλύτερα μαλλιά.  

* Πολλοί προσπαθούν να μας βεβαιώσουν πως είδαν με τα μάτια τους πράγματα κι άκουσαν με τ’αυτά τους φωνές που δεν προέρχονται εκ του κόσμου τούτου. Οι ίδιοι επισημαίνουν μέρη που εδρεύουν οι «διαολικές» συνεργείες», όπως τα ρέματα και οι κουφάλες των δέντρων. Ισχυρίζονται πως βλέπουν φωτιές να τρέχουν καταμπροστά τους, δεμάτια να κυλιούνται με πάταγο, βόδια πελώρια κι αερικά και σκύλους μάκρους δεκα μέτρων και ύψους μισού μέτρου. Οι αγωγιάτες της Περίστας που χρόνια τώρα νυχτοπερπατούν διηγούνται πολλά τέτοια. Υπάρχουν όμως και οι άνθρωποι που ποτέ τους δεν είδαν τίποτε και που μπορούν να σου φέρουν φανάρι ή σταυρό από νεκροταφείο. Οι ίδιοι ονομάζουν περιπαιχτξκά τους άλλους αλαφροΐσκιωτους.

* Κάθε βράδυ τα παιδιά μαζεύονται στη Αγιαπαρασκευή και παίζουν το κρυφτό. Για να ιδούν ποιό παιδί «θα τα φυλάξει», τα «ρίχνουν», δηλ. κληρώνουν. Τότε λένε και τους στίχους:
 «ένα δύο κ.λ.π. μέχρι δέκα και του Παντελή η γυναίκα
 δε μπορεί να πιεί το γάλα και κατάπιε την κουτάλα
 που να πάϊ να γιατρευτή στην Αγιαπαρασκευή
 πούναι δώδεκα γιατροί κ’ εικοσιπέντε παλαβοί,»
 τα φυλάς εσύ.

Θανάσης Παπαθανασόπουλος -ΠΕΡΙΣΤΑ ΝΑΥΠΑΚΤΙΑΣ Ιστορικά - Λαογραφικά 1998